Η οικονομική ύφεση στην Κύπρο είναι πλέον αδιαμφισβήτητο γεγονός, το οποίο είναι αντικειμενικά εμφανές σε όλες τις εκφάνσεις της κυπριακής οικονομίας:

• Οι οικονομικοί δείκτες είναι ορατά ανησυχητικοί
• Τα πρωτοφανή επίπεδα ανεργίας εκτοξεύθηκαν τον Μάρτιο του 2011 στο 7.2%
• Το δημοσιονομικό έλλειμμα στο τέλος του 2010 ξεπέρασε τα 926 εκ. Ευρώ

Τι κάνει το κράτος για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου; Η παντελής έλλειψη στοχευμένης και μεθοδευμένης εθνικής στρατηγικής κατά της οικονομικής κρίσης έχει φτάσει σε επικίνδυνα επίπεδα.

Η εξυγίανση των οικονομικών του κράτους, μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την δημιουργία ενός σταθερού χρηματοοικονομικού περιβάλλοντος, το οποίο θα βασίζεται σε:

(α) ικανοποιητικό και σταθερό ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας

(β) ψηλά επίπεδα απασχόλησης (δηλ. χαμηλή ανεργία)

(γ) σταθερότητα στις τιμές (δηλ. χαμηλός πληθωρισμός)

(δ) ισορροπημένο δημοσιονομικό προϋπολογισμό

Το κόστος της οικονομικής κρίσης θα πρέπει να κατανεμηθεί με ένα δίκαιο τρόπο σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, έτσι ώστε στον Δυνατό και Εύπορο να του καταμερίζεται περισσότερο και στον αδύνατο και φουκαρά λιγότερο. Επομένως τα μέτρα, τα οποία θα ληφθούν για αντιμετώπιση των προβλημάτων της οικονομίας, θα πρέπει να είναι κοινωνικά δίκαια, αποδοτικά και διαχρονικά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι βάσει επιστημονικών μελετών, τυχόν μείωση των μισθών των κρατικών υπαλλήλων αναμένεται να επιφέρει, λόγω του πολλαπλασιαστή της οικονομίας, μεσοπρόθεσμη μείωση της κατανάλωσης και κατ' επέκταση μείωση των εισοδημάτων του κράτους από την φορολογία. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις εν λόγω μελέτες:

- για κάθε 1 εκ ευρώ μείωση του κρατικού μισθολογίου, περιορίζεται η κατανάλωση στην αγορά κατά 2,6εκ ευρώ και κατά συνέπεια μειώνονται τα εισοδήματα του κράτους από έμμεσες και άμεσες φορολογίες κατά 1,4εκ ευρώ.

- Ενώ για κάθε 1 εκ ευρώ που ξοδεύει το Κράτος σε αναπτυξιακές δαπάνες (βραχυπρόθεσμα), αυξάνεται η μεσοπρόθεσμη κατανάλωση κατά 2,4 εκ. ευρώ και ακολούθως επιστρέφουν σε μεσοπρόθεσμο διάστημα πίσω στα ταμεία του κράτους 1,4εκ ευρώ σε φορολογία.

Επομένως, τα μέτρα που είναι αναγκαία να ληφθούν, έτσι ώστε σε μακροπρόθεσμο ορίζονταεπιλύσουν το πρόβλημα της οικονομικής κρίσης, κατατάσσονται σε 2 βασικές δράσεις:

1. Εξυγίανση των Δημοσιονομικών του Κράτους μέσα από την συγκράτηση των δαπανών.

2. Προώθηση της ανάπτυξης

Αναφορικά με την πρώτη δράση, η κρατική πολιτική για σκοπούς εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών θα πρέπει να περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα πιο κάτω:

i. Εφαρμογή νέας νομοθεσίας για πάταξη της φοροδιαφυγής

i. Μείωση των δαπανών του κράτους και αύξηση της παραγωγικότητας του δημόσιου τομέα προωθώντας μέτρα αποδοτικά και αποτελεσματικά.

ii. Μείωση των επιδομάτων παραστάσεων των Αξιωματούχων του κράτους με επαναφορά των δαπανών στα επίπεδα του 2009, δηλαδή πριν από την αύξηση του 300% (υπολογίζεται 3,2εκ ευρώ εξοικονόμηση)

i. Μείωση του κόστους των υπερωριών είτε με δημιουργία συστήματος βάρδιας είτε με αμοιβή έναντι άδειας ανάπαυσης (εκτίμηση για 22εκ ευρώ εξοικονόμηση).

ii. Μείωση στα επίπεδα του 2009 στις Λειτουργικές Δαπάνες, Συντηρήσεις και Επιδιορθώσεις, Εκπαίδευση Προσωπικού, Συνέδρια, Σεμινάρια & Άλλα Γεγονότα, Συμβουλευτικές Υπηρεσίες, Εκδόσεις και Δημοσιότητα, Μη Προβλεπόμενες Δαπάνες και Αποθεματικά, Επιχορηγήσεις και Πολιτιστικές Παροχές (η εξοικονόμηση θα μπορούσε να ανέλθει μέχρι τα 147εκ ευρώ)

iii. Μετάταξη των υπαλλήλων από υπηρεσίες που έχουν πλεονάζον προσωπικό σε υπηρεσίες που έχουν ανάγκη.

iv. Εισαγωγή νέων τεχνολογιών αιχμής στον Κρατικό Τομέα με σκοπό τη συγκράτηση ή/και μείωση των θέσεων σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα με σκοπό την ενίσχυση της εύρυθμης λειτουργία του κρατικού μηχανισμού.

v. Σχέδια πρόωρης αφυπηρέτησης για υψηλόμισθους του δημοσίου.

vi. Εισαγωγή του νέου συστήματος αξιολόγησης των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα

vii. Εκχώρηση κάποιων υπηρεσιών με τη μέθοδο των δημόσιων προσφορών στον ιδιωτικό τομέα (outsourcing)

viii. Καταρτισμό 3ετούς Προϋπολογισμού στο δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα συμπεριλαμβανομένων ημικρατικώνΟργανισμών όπως είναι η ΑΤΗΚ και η ΑΗΚ με στόχο την πιο ολοκληρωμένη στρατηγική διαχείριση των δημόσιων οικονομικών.

ix. Αναθεώρηση του συστήματος απαλλοτριώσεων με στόχο να μειωθεί το κόστος.

x. Φορολόγηση του τζόγου.

Το πλαίσιο της δεύτερης δράσης, θα πρέπει να έχει ως κεντρικό σημείο αναφοράς τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων που δημιουργούν ανάπτυξη, προωθούν τις κρατικές (και ιδιωτικές επενδύσεις) και έρχονται να καλύψουν την έλλειψη ζήτησης στην αγορά, η οποία έχει δημιουργηθεί από την οικονομική ύφεση.

Τα μέτρα, τα οποία αποσκοπούν στην επίτευξη των προαναφερθέντων στόχων είναι μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

i. Προώθηση των αναπτυξιακών δαπανών σε βάρος μη παραγωγικών δαπανών

ii. Προώθηση της Κύπρου ως διεθνούς επενδυτικού κέντρου διαφημίζοντας το ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς που υπάρχει στο νησί.

iii. Εισαγωγή νέου θεσμικού πλαισίου συνεργασίας ιδιωτικού και δημόσιου τομέα καθώς επίσης και προώθηση σύγχρονων μεθόδων ανάθεσης έργων (BOT και ΡΡΡ)

iv. Εισαγωγή σχεδίων επιταχυνόμενης απόσβεσης σε τομείς ευαίσθητους προς την ανάπτυξη καθώς επίσης καιπαροχή φορολογικών απαλλαγών για επενδύσεις επιχειρήσεων σε τεχνολογία, έρευνα και καινοτομία.

v. Βελτίωση των ρυθμών με τους οποίους απορροφώνται τα ευρωπαϊκά κονδύλια, τα οποία έχουν σχέση με την ανάπτυξη.

Αλέκος Τρυφωνίδης - ΔΗΚΟ - ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ